Zapowiedziałem onegdaj, że po Godzinkach będą akatysty, to i jest pierwszy dzisiaj. Jako, że dziś, 6 grudnia jest wspomnienie świętego Mikołaja Cudotwórcy, toteż właśnie jemu poświęcony akatyst zamieszczam. Po starocerkiewnosłowiańsku w zapisie rosyjskim można go znaleźć tutaj . Tekst polski, znajduje się na stronie monasteru w Ujkowicach. A tu można znaleźć nagranie tego akatystu.
2. Godzinki o świętej Barbarza
Istotną składową obchodów Okresu Bożego Narodzenia są przypadające w tym okresie uroczystości, święta i wspomnienia Pańskie, maryjne i świętych. W związku z tym pozwolę sobie na swoim bożonarodzeniowym blogu odnieść się do niektórych spośród tych dni. I tak czwartego grudnia przypada święto świętej Barbary, dziewicy i męczennicy. Wszyscy wiedzą, że jest ona patronką górników, wielu zna ją również jako patronkę dobrej śmierci, jednak przypuszczam, że mało kto słyszał o Godzinkach o świętej Barbarze. Z godzinkami w polskiej religijności ludowej jest trochę tak jak z akatystami w tradycji wschodniej. Jest wiele godzinek i wiele akatystów, ale powszechnie znane są tylko Godzinki o Najświętszej Maryi Pannie i Akatyst Bogarodzicy, rzecz znamienna w obydwu przypadkach są to nabożeństwa maryjne. Wszystkie inne godzinki i akatysty pozostają w cieniu. Niektóre z nich spróbuję troszeczkę z tego cienia wyciągnąć. Przybliżałem już Godzinki o Męce Pańskiej, dziś przedstawiam Godzinki o Świętej Barbarze, wkrótce przyjdzie też czas i na akatysty. Dzisiejsze godzinki zaczerpnąłem z modlitewnika, którego strona tytułowa znajduje się powyżej.
Tekst o antyfonie Rorate coeli pisałem rok temu. Uzupełniłem go wtedy nagraniami znalezionymi w serwisie Gloria.tv. Jednak w ciagu minionego roku przekonałem się że znacznie więcej nagrań łacińskich śpiewów liturgicznych można znaleźć na YouTube. Dlatego teraz niejako uzupełniam tamten tekst nagraniami z tego drugiego serwisu.
Rorate coeli w wykonaniu krakowskich franciszkanów
Rorate coeli w wykonaniu franciszkanów-bernardynów z Kalwarii Zebrzydowskiej
Rorate coeli improwizacja w wykonaniu Jacka Rządkowskiego
Rorate coeli księdza Grzegorza Gerwazego Gorczyckiego (na ilustracji powyżej)
Rorate coeli Henryka Schütza w wykonaniu Hanny Marii Orbaeck – sopran, Zuzanny Ryden -sopran, Huldrycha Messthalera – bas, Concento Vocale, pod dyr. Renata Jacobsa
Rorate coeli to introit Mszy roratniej, czyli Mszy wotywnej na czas adwentu, a także rozbudowany hymn na jego motywach. Tekst introitu i hymnu opiera się na fragmencie Księgi Izajasza. Tekst łaciński hymnu:
Rorate caeli desuper
et nubes pluant justum.
Ne irascaris, Domine, ne ultra memineris iniquitatis;
Ecce civitas Sancti facta est deserta
Sion deserta facta est, Jerusalem desolata est,
Domus sanctificationis tuae et gloriae tuae,
Ubi laudaverunt te patres nostri.
Peccavimus, et facti sumus tamquam immundus nos
Et cecidimus, quasi folium universi
Et iniquitates nostrae quasi ventus abstulerunt nos
Abscondisti faciem tuam a nobis
Et allisisti nos in manu iniquitatis nostrae.
Vide Domine afflictionem populi tui
Et mitte quem missurus es
Emitte Agnum dominatorem terrae
De petra deserti ad montem filiae Sion
Ut auferat ipse jugum captivitatis nostrae.
Consolamini, consolamini, popule meus
Cito veniet salus tua: Quare moerore consumeris
Quia innovavit te dolor? Salvabo te,noli timere
Ego enim sum Dominus Deus tuus,
Sanctus Israel, redemptor tuus.
Tekst polski:
Spuśćcie rosę niebiosa i obłoki niech wyleją sprawiedliwego
Nie bądź zagniewany, Panie!
Nie pamiętaj dłużej naszych grzechów!
Oto miasto Świętego opuszczone,
Syjon stał się pustkowiem, Jerozolima wyludniona
Świątynia Twoja i dom chwały Twojej,
gdzie wielbili Cię nasi ojcowie
Spuśćcie…
Zgrzeszyliśmy i staliśmy się jak nieczysty
I opadliśmy wszyscy niczym zwiędłe liście
A nieprawości nasze jak wiatr nas rozniosły
Zakryłeś przed nami swą twarz
i wydałeś na pastwę naszych grzechów
Spuśćcie…
Spójrz, Panie, na udrękę twego ludu
I poślij tego, którego masz posłać
Ześlij Baranka, Władcę ziemi,
ze skały pustyni do góry Córy Syjonu
By on sam zdjął z nas jarzmo niewoli
Spuśćcie…
Pocieszcie się, pocieszcie się, ludu mój
Wkrótce nadejdzie twoje zbawienie
Czy dlatego tracisz ducha, że odnowiła się twoja boleść?
Ocalę cię, nie bój się
Jam jest bowiem Pan, Bóg twój, Święty Izraela,
twój Odkupiciel
Inna wersja
Spuśćcie rosę niebiosa z góry
a obłoki niech spuszczą z deszczem Sprawiedliwego
Niech się otworzy ziemia / 2x
i zrodzi Zbawiciela
Pobłogosławiłeś Panie ziemi Twojej
wywiodłeś z niewoli ród Jakuba
Chwała Ojcu i Synowi, i Duchowi Świętemu
Jak była na początku, teraz i zawsze
i na wieki wieków. Amen.
Spuśćcie rosę…
Polska pieśń Niebiosa rosę – audio
Niebiosa, rosę spuście nam z góry;
Sprawiedliwego wylejcie, chmury.
O wstrzymaj, wstrzymaj Twoje zagniewanie
I grzechów naszych zapomnij już, Panie!
Pusto w Twem mieście, pusto w Syonie,
Jerozolima w boleści tonie,
Runął dom Twojej świętości i chwały,
Gdzie dla Cię hymny ojców naszych brzmiały!
Niebiosa rosę spuszczajcie z góry,
Sprawiedliwego wylejcie chmury,
Grzech nas oszpecił i w sprośnej postaci
Stoim przed Tobą, jakby trędowaci.
Padliśmy wszyscy, jakby liść jesieni,
Zbrodniami, jakby wichrem, rozproszeni;
Tyś Twe oblicze zasłonił przed nami I
Tyś naszemi złamał nas zbrodniami.
Niebiosa rosę spuszczajcie z góry,
Sprawiedliwego wylejcie chmury,
0 spojrzyj, spojrzyj na lud Twój znękany,
I ześlij Tego, co ma być zesłany.
Wypuść Baranka a daj, niech przybędzie
Z głazów pustyni, niech nam Panem będzie,
Na górze córy Syonu się zjawi
I po łzaoh tylu z jarzma nas wybawi.
Niebiosa rosę spuszczajcie z góry,
Sprawiedliwego wylejcie chmury,
Pociesz się ludu, pociesz w twej niedoli,
Już się przybliża kres twojej niewoli.
Czemuż się smucisz? bolejesz tak srodze?
Nie bój się, nie bój. Ja cię wyswobodzę.
Jam jest twym Panem, Ja doli twej sprawcą,
Ja twoim Świętym, Ja Bogiem i Zbawcą.
Niebiosa rosę spuszczajcie z góry,
Sprawiedliwego wylejcie chmury,
Roztwórz się ziemio i z łona twojego
Wydaj nam, wydaj już Zbawcę naszego.
Na wiosnę napisałem artykuł Wielkanocna galeria dźwiękowa, który cieszył sie całkiem dużą popularnością. Zachęcony tym faktem postanowiłem kontynuować tego rodzaju przedsięwzięcia. Dziś proponuje zestaw śpiewów i melodii adwentowych. W odróżnieniu od poprzedniego przypadku, dziś prezentuje wyłącznie zachodnią tradycje liturgiczną. Tylko bowiem chrześcijaństwo zachodnie zna adwent w jego formie osnutej wokół czterech niedziel.
Na początek, bodaj najważniejszy śpiew adwentowy – Rorate Coeli w wykonaniu benedyktynów tynieckich. Tu natomiast można posłuchać tegoż utworu w kompozycji Jerzego Tranowskiego. Znalazłem też ciekawy instrumentalny utwór medytacyjny na motywach tegoż kantyku.
Skoro zacząłem od motywów z maryjnej Mszy roratniej, to na razie kontynuować będę watek maryjny. Zapraszam wiec do zapoznania sie ze śpiewana w adwencie i okresie Bożego Narodzenia antyfoną maryjną Alma Redemtoris Mater. A tutaj inna wersja tego śpiewu.
Uroczystość Niepokalanego Poczęcia NMP zawsze przypada w adwencie, dlatego uważam za jak najbardziej słuszne zaliczenie do muzyki adwentowej, hymnu nieszpornego z tego dnia: Ave Maris Stella. Przy okazji chciałbym nadmienić, ze hymn ten jest moja ulubiona pieśnią maryjną. Niestety, nie udało mi sie znaleźć w sieci nagrania jego polskiej wersji. A tu jeszcze inna wersja tego samego hymnu.
Z przyjemnością informuję, że dnia pierwszego grudnia rusza mój kolejny blog, w odróżnieniu od wszystkich poprzednich, wąskotematyczny. Jest on zatytułowany „Prawdziwe Boże Narodzenie„, a poświęcony w całości religijnemu wymiarowi nie tylko samych świąt, ale całego Okresu Bożego Narodzenia, od Adwentu począwszy, a na okresie po Trzech Królach skończywszy. W dzisiejszych czasach Święta Bożego Narodzenia znacząco się laicyzują i coraz częściej są sprowadzane do choinek, prezentów, kulinariów i zakupów. Tworząc świątecznego bloga, pragnę, na miarę swoich skromnych możliwości, przeciwstawić temu zjawisku. Większość tekstów na tym blogu poświęconych będzie liturgii i paraliturgii. W ramach tej ostatniej, sporo będzie oczywiście wpisów o kolędach. Nie wszystkie teksty będą nowe. Przynajmniej połowę będą stanowiły wznowienia tekstów z „Kultury Okiem Svetomira” z poprzednich dwóch lat. W sumie planuję opublikować od trzydziestu do czterdziestu tekstów w okresie pomiędzy pierwszym grudnia a trzynastym stycznia. Jeśli blog się przyjmie, planuję stworzyć podobne na Wielki Post i Wielkanoc, a do bożonarodzeniowego wrócić za rok.
Zauważyłem, że na tym blogu pojawiają się już sporadyczne odwiedziny. Aby więc odwiedzający nie czuli się zawiedzeni, skrobnę dla nich słów parę.
Blog „Prawdziwe Boże Narodzenie” zainauguruje swą działalność 1 grudnia i w pierwszych dniach poruszać będzie tematykę adwentową, następnie zaś ściśle bożonarodzeniową. Blog będzie bowiem poświęcony szeroko rozumianemu religijnemu wymiarowi obchodzenia całego Okresu Bożego Narodzenia. Wpisy będą pojawiać się codziennie, lub prawie codziennie, aż do 13 stycznia, kiedy to ów okres, zgodnie z tradycyjnym katolickim kalendarzem się zakończy. Nie wszystkie, spośród ukazujących się tu tekstów będą nowe. Niektóre ukazały się już w poprzednich latach na innych moich blogach.
Jeszcze parę słów poświęcę ilustracji nagłówkowej. Jest to zmodyfikowane zdjęcie sceny Narodzenia Pańskiego z ołtarza głównego kościoła pod wezwaniem Anioła Stróża w Gorzycach Śląskich w archidiecezji katowickiej.
Rok Boży 