Antyfony Wielkie

Adwent wchodzi w decydującą fazę. W liturgii Kościoła Zachodniego ostatnie dni adwentu, od 17 do 23 grudnia wyrózniaja się specjalnymi antyfonami nieszpornymi, zwanymi antyfonami wielkimi, lub antyfonami O, z tej racji, ze każda z nich od słowa O sie zaczyna. Ponizej przedstawiam tekst tych siedmiu antyfon, po łacinie i po polsku.

 

O Sapientia,
quae ex ore Altissimi prodiisti
attingens a fine usque ad finem,

fortiter suaviterque disponens omnia:
Veni ad docendum nos
viam prudentiae.

O Mądrości, która wyszłaś z ust Najwyższego, * Ty obejmujesz wszechświat od krańca do krańca / i wszystkim rządzisz z mocą i słodyczą; / przyjdź i naucz nas dróg roztropności.

O Adonai.
et Dux domus Israël,

qui Moysi in igne flammae
rubi apparuisti,
et ei in Sina legem dedisti:

veni ad redimendum nos
in brachio extento.

O Adonai, Wodzu Izraela, * Tyś w krzaku gorejącym objawił się Mojżeszowi / i na Synaju dałeś mu Prawo; / przyjdź nas wyzwolić swym potężnym ramieniem.

 

O radix Jesse,
qui stas in signum populorum,
super quem continebunt reges os suum,
quem Gentes deprecabuntur:
veni ad liberandum nos,
jam noli tardare.

O Korzeniu Jessego, * który się wznosisz jako znak dla narodów, / przed Tobą zamilkną królowie, a ludy modlić się będą do Ciebie; / przyjdź nas wyzwolić, już dłużej nie zwlekaj.

 

 

O Clavis David,
et sceptrum domus Israel;
qui aperis, et nemo claudit;
claudis, et nemo aperit:
veni, et educ vinctum
de domo carceris,

sedentem in tenebris

O Kluczu Dawida i Berło domu Izraela, * Ty, który otwierasz, a nikt zamknąć nie zdoła, / zamykasz, a nikt nie otworzy; / przyjdź i wyprowadź z więzienia człowieka, / pogrążonego w mroku i cieniu śmierci.

 

O Oriens,
splendor lucis aeternae,
et sol justitiae:
veni,
et illumina sedentes in tenebris

et umbra mortis.

O Wschodzie, * blasku Światła wiecznego i Słońce sprawiedliwości, / przyjdź i oświeć siedzących w mroku i cieniu śmierci.

 

 

O Rex Gentium,
et desideratus earum,
lapisque angularis,

qui facis utraque unum:
 veni, et salva hominem

quem de limo formasti.

O Królu narodów, przez nie upragniony; * Kamieniu węgielny Kościoła, / przyjdź i zbaw człowieka, / którego utworzyłeś z prochu ziemi.

 

 

O Emmanuel,
Rex et legifer noster,
exspectatio Gentium,

et Salvator earum:

veni ad salvandum nos,
Domine, Deus noster.

O Emmanuelu, * nasz Królu i Prawodawco, / oczekiwany Zbawicielu narodów, / przyjdź, aby nas zbawić, nasz Panie i Boże.

 

Teksty polskie zaczerpnąłem z Internetowej Liturgii Godzin. Antyfony wielkie stały się równiez inspiracja dla twórców pieśni kościelnych, czego przykładem jest poniższy hymn brewiarzowy, również zaczęrpnięty z ILG:

1 Boża Mądrości, co ogarniasz wszystko
I wszystkim rządzisz z mocą i słodyczą,
Ludu swojego Wodzu i Pasterzu,
Przyjdź do nas, Panie!
2 Szczepie Jessego, Znaku dla narodów,
Któremu władcy milcząc cześć oddają,
Kluczu Dawida, Berło Izraela,
Przyjdź do nas, Panie!
3 Wschodzie bez kresu, Blasku nieśmiertelny,
Sprawiedliwości Słońce najjaśniejsze,
Więzi łącząca ziemię i niebiosa,
Przyjdź do nas, Panie!
4 Królu wszechświata i nasz Prawodawco,
Węgielny Głazie, który spajasz ludzkość,
Zbawco człowieka i Emmanuelu,
Przyjdź do nas, Panie!
5 Czas już się zbliża, abyś nas odkupił
Przez Twoje życie, śmierć i zmartwychwstanie;
Tobie i Ojcu z Duchem pocieszenia
Chwała niech będzie. Amen.

 Bardzo ciekawy tekst o Antyfonach Wielkich i ich znaczeniu można przeczytać tutaj.

Nie sposób tez nie wspomnieć o pieśni adwentowej, na tych antyfonach opartej:

Mądrości która z ust Bożych wypływasz
Wszystko urządzasz zewsząd cel dobywasz
Przybądź i naucz nas dróg roztropności
Wieczna Mądrości
O Adonai Wodzu Izraela
Coś go wybawił z rąk nieprzyjaciela
Przybądź upadłym pod ciężkim brzemieniem
Z silnym ramieniem

Korzeniu Jesse tyś chorągwią ludów
Zamilkną króle na widok twych cudów
Przybądź i pospiesz użal się złej doli
Wybaw z niewoli
Kluczu Dawidów Izraela Boże
Co ty otwierasz nikt zamknąć nie może
Przybądź a wywiedź mocą Twej prawicy
Więźniów z ciemnicy

O Wschodzie ranny światło wiekuiste
Sprawiedliwości Słońce promieniste
Przybądź i oświeć w ciemnościach siedzące
Nędznych tysiące
Królu narodów Tyś ich upragnieniem
Tyś jest węgielnym jedności kamieniem
Przybądź niech człowiek przez ciebie stworzony
Będzie zbawiony
Emmanuelu Królu Prawodawco
Oczekiwanie narodów i zbawco
Przybądź i nasze wysłuchaj wołanie
Boże nasz Panie

 

Litania do Dzieciątka Jezus

Dzieciątko

Kyrie eleison, Chryste eleison, Kyrie eleison.
Dzieciątko Jezus, usłysz nas. Dzieciątko Jezus, wysłuchaj nas.
Ojcze z nieba, Boże, zmiłuj się nad nami.
Synu Odkupicielu świata, Boże, zmiłuj się nad nami.
Duchu Święty, Boże, zmiłuj się nad nami.
Święta Trójco, jedyny Boże, zmiłuj się nad nami.
 
Boskie Dzieciątko, prawdziwy Synu Boga, zmiłuj się nad nami.
Boskie Dzieciątko, Synu Maryi Panny,
Boskie Dzieciątko, Słowo, które stało się ciałem,
Boskie Dzieciątko, mądrości Ojca przedwiecznego,
Boskie Dzieciątko, przedmiocie upodobania Ojca,
Boskie Dzieciątko, oczekiwanie sprawiedliwych,
Boskie Dzieciątko, upragnione od wszystkich,
Boskie Dzieciątko, Królu Aniołów,
Boskie Dzieciątko, Zbawicielu nasz,
Boskie Dzieciątko, któreś sobie obrało za mieszkanie ubożuchną stajenkę, żłóbek za kolebkę, prostych pastuszków za swych wielbicieli,
Boskie Dzieciątko, które królowie uznali światłością i zbawieniem wszystkich narodów,
Boskie Dzieciątko, skarbniku łask Boskich,
Boskie Dzieciątko, źródło świętej miłości,
 
Bądź nam miłościw, przepuść nam, Boskie Dzieciątko.
Bądź nam miłościw, wysłuchaj nas, Boskie Dzieciątko.
Bądź nam miłościw, wybaw nas, Boskie Dzieciątko.
 
Od niewoli grzechowej, wybaw nas, Boskie Dzieciątko,
Od złości światowej,
Od pożądliwości ciała,
Od pychy żywota,
Przez pokorne narodzenie Twoje, wybaw nas, Boskie Dzieciątko
Przez chwalebne objawienie się Twoje,
Przez ofiarowanie się Twoje,
Przez niewinność Twoją,
Przez prostotę Twoją,
Przez posłuszeństwo Twoje,
Przez łagodność Twoją,
Przez pokorę Twoją,
Przez miłość Twoją, wybaw nas, Boskie Dzieciątko.
 
Baranku Boży, który gładzisz grzechy świata, przepuść nam, Dzieciątko Jezus!
Baranku Boży, który gładzisz grzechy świata, wysłuchaj nas, Dzieciątko Jezus!
Baranku Boży, który gładzisz grzechy świata, zmiłuj się nad nami, Dzieciątko Jezus!
 
P: Będę się radował w Panu.
W: Będę się weselił w Bogu, Jezusie moim.
 
Módlmy się: Panie Jezu, który z miłości ku nam przybrałeś postać Dzieciątka, ubożuchnego i upokorzonego w żłóbku, uwielbiamy Cię i wraz z mędrcami ofiarujemy Ci złoto gorącej miłości oraz kadzidło żywej modlitwy; uświęć nasze serca, jak niegdyś uświęciłeś serca ubogich pasterzy, abyśmy Ci zawsze wiernie służyli i nigdy nie przestawali wielbić. W: Amen

(Litania do prywatnego odmawiania)

Tekst litanii zaczerpnąłem stąd.

Nowenna do Dzieciątka Jezus

 

Nowennę odmawia się w dniach 16-24 grudnia
lub w okresie Bożego Narodzenia

Modlitwa wstępna na każdy dzień nowenny
Wszechmogący wiekuisty Boże, Panie nieba i ziemi, który objawiasz się maluczkim; spraw, prosimy, abyśmy z należną czcią uwielbiając święte tajemnice Dzieciątka Jezus, Twojego Syna, i wiernie wstępując w Jego ślady mogli dojść do królestwa niebieskiego obiecanego maluczkim. Który żyjesz i królujesz na wieki wieków. Amen.

Modlitwa na zakończenie każdego dnia nowenny
O Boże Dziecię, prosimy Cię, spraw, abyśmy coraz doskonalej należeli do Ciebie i służyli Ci coraz lepiej. Chcemy Cię miłować w naszych bliźnich i szerzyć Twoje Królestwo wszędzie, gdziekolwiek się znajdziemy. Amen.

Dzień 1 (16 grudnia)
Uwielbiajmy Serce Dzieciątka Jezus i oddajmy cześć tej miłości, którą Ono płonęło ku Ojcu Przedwiecznemu i ku nam, biednym grzesznikom. Ofiarujmy nasze serca Boskiemu Dziecięciu, aby Ono je oczyściło i nauczyło świętej prostoty, by ofiara naszych serc była Mu przyjemna.
Modlitwa
Najsłodsze Dziecię Jezu, wielbimy Twe Boskie Serce, od pierwszej chwili Twego Wcielenia gorejące miłością i oddające najwyższą cześć Bogu Ojcu. Ty ofiarowałeś się na cierpienie i mękę dla naszego zbawienia. Bądź za to uwielbiony na wieki.
Oddajemy Ci nasze biedne serca prosząc, abyś je raczył przyjąć i uczynić swoją własnością. Oczyść je ze wszystkich przewinień i zapal Twoją miłością. Naucz nas prostoty, pokory i cichości. Króluj w nas niepodzielnie i nie pozwól nam przywiązywać się do rzeczy doczesnych i zgubnych przyjemności. Niech nasze serca będą dla Ciebie miłym mieszkaniem tu na ziemi, a potem w niebie niech się Tobą radują na wieki. Amen.
 
Dzień 2 (17 grudnia)
Patrząc na nóżki Bożego Dzieciątka zastanówmy się, ile kroków będą musiały uczynić dla naszego zbawienia. One nam wyznaczą drogę sprawiedliwości i prawdy, a wyznaczą ją krwawym śladem. Prośmy gorąco Boże Dzieciątko, abyśmy umieli chodzić Jego śladami.
Modlitwa
O maleńki Jezu, drżący z zimna na twardym sianie, jakże wielkie umęczenie Cię czeka! Jakże się utrudzisz, szukając po drogach tego świata zbłąkanej owieczki – biednej duszy grzesznika. Niech Twoje trudy nie będą dla nas daremne. Pozwól, o słodki Jezu, przytulić się całym sercem do Twoich świętych stóp. Daj, abyśmy, oblewając je łzami skruchy, wyprosili sobie łaskę naśladowania Ciebie, a idąc Twymi śladami doszli tam, gdzie Ty królujesz ze świętymi Twymi na wieki. Amen.
 
Dzień 3 (18 grudnia)
Uczcijmy święte rączki Boskiego Dzieciątka, które tak bardzo będą musiały się natrudzić dla naszego zbawienia i przez to oddadzą wielką chwałę Ojcu Niebieskiemu. Z rączek Dzieciątka Jezus spływają potoki łask dla ubogacenia naszych dusz i umocnienia nas w dobrym. Oddajmy się całkowicie w te Boskie rączki, tak maleńkie, a tak wszechmocne. Prośmy Dzieciątko Jezus, by raczyło pobłogosławić nasze ręce, aby wszystkie nasze czyny były zawsze święte i miłe Bogu.
Modlitwa
Boskie Dziecię, z najwyższą czcią całujemy Twe wszechmocne rączki, które skruszyły więzy naszej niewoli i otworzyły nam bramy niebios. One podtrzymują cały świat, a tak drżące i bezsilne wydają się być w żłóbku. O najsłodsze Dziecię, w Twe rączki składamy ofiarę naszych serc. Przyjmij nas, oddajemy Ci się zupełnie. Podnieś swoje rączki nad nami i błogosław nam. Błogosław nasze myśli, uczucia i sprawy, błogosław krzyże i cierpienia, którymi nas nawiedzasz, abyśmy żyjąc, pracując i cierpiąc jedynie dla Ciebie, z Twoich rąk mogli kiedyś otrzymać koronę wiecznej chwały. Amen.

Dzień 4 (19 grudnia)
Boskie usta Dzieciątka Jezus zamykają w sobie słowa życia, prawdy i mądrości przedwiecznej, oddają doskonałą chwałę Bogu Ojcu i miłosiernie ogłaszają przebaczenie grzesznikom. One mają kiedyś ogłosić błogosławieństwo wybranym, a wieczne potępienie odrzuconym. Boże Dziecię zwiastuje przez aniołów „pokój ludziom dobrej woli”, a naszym ustom jakże nieraz trudno wymówić słowa przebaczenia, jakże często sieją one niepokój, a może powodują ból.
Modlitwa
O Najświętsze Dzieciątko, oczyść nasze usta ogniem Twej miłości. Naucz je mówić tylko na Twoją chwałę i pożytek bliźnich. Nie pozwól, aby kiedykolwiek miały się splamić grzesznymi słowami. Spraw, niech z naszych ust nieustannie wznoszą się ku Tobie uwielbienia i prośby, abyśmy zasłużyli usłyszeć kiedyś z Twoich Boskich ust wezwanie do wiecznego wesela z Tobą. Amen.
 
Dzień 5 (20 grudnia)
Z jak wielką miłością spoglądają na nas oczy Dzieciątka Jezus. One cieszą się wszystkim, co dobrego widzą w naszym życiu, a rzewnie płaczą nad naszymi grzechami. Oddajmy Dzieciątku nasze oczy, byśmy już nigdy nie obrażali Go wzrokiem, lecz jak najczęściej spoglądali na to, co nasze serce podnosi do Boga.
Modlitwa
O Boskie Dziecię, spojrzyj na nas. Niech miłosierne wejrzenie Twoich oczu rozpali w nas miłość ku Tobie. Ofiarujemy Ci, Jezu, nasze oczy. Udziel nam łaski, abyśmy we wszystkim, co stworzyłeś, widzieli Twoje dzieło, dziękowali Ci za to, co nam dałeś i używali tego zgodnie z Twoją wolą, dla dobra naszej duszy. Obyśmy często spoglądali na Ciebie i rozważali Twoją miłość ku nam. Spraw, abyśmy odrzucali to, co prowadzi do złego i opłakiwali swoje grzechy. Daj nam zasłużyć na twoje łaskawe spojrzenie w ostatniej chwili naszego życia i oglądanie Twej Boskiej chwały w niebie. Amen.
 
Dzień 6 (21 grudnia)
Uszy Boskiego Dzieciątka łaskawie wysłuchują modlitw ludzi pokornych i ubogich w duchu. Ofiarujmy Mu nasze uszy, a szczególnie wewnętrzny słuch naszego serca, abyśmy odwracając się od zdradliwych podszeptów świata, ciała i złego ducha, tym łatwiej mogli usłyszeć natchnienia łaski. Szanujmy ten Boży głos w naszych sercach i wypełniajmy jego nakazy.
Modlitwa
O Boskie Dzieciątko, nakłoń Twe uszy ku naszym prośbom i błaganiom. Przyjmij łaskawie nasze uwielbienia i dziękczynienia, nie zważając na naszą nędzę. Ofiarujemy Ci nasz słuch i prosimy, uczyń nas pilnymi w słuchaniu Twego słowa, abyśmy przyjmując je ochotnym sercem i wypełniając z miłością, zasłużyli na wsłuchiwanie się w niebiańskie melodie, których ludzkie ucho nie słyszało. Amen.
 
Dzień 7 (22 grudnia)
Główka Dzieciątka Bożego spoczywa na sianie, a przecież jest to Głowa Ciała Mistycznego – Kościoła, którego jesteśmy członkami. Z tej Najświętszej Głowy spływa na nasze dusze rosa Bożej łaski dająca nam życie. Starajmy się żyć w ścisłym zjednoczeniu z tą Boską Głową, naśladujmy Pana Jezusa ze wszystkich sił, abyśmy jak najbardziej upodobnili się do Niego.
Modlitwa
Jezu, Boskie Dziecię, ty jesteś dla nas najjaśniejszym słońcem oświecającym drogi naszego życia, tak często pełne niebezpieczeństw. Prowadź nas i chroń od wszelkiego zła, a zwłaszcza od wiecznej zguby. Pomóż nam żyć święcie, a przez to pomnażać świętość Kościoła – Ciała Mistycznego, którego jesteś Głową. Spraw, abyśmy wiernie naśladując Ciebie, wypełnili Twój nakaz: „Świętymi bądźcie, bo Ja jestem Święty” i doszli do szczęśliwej wieczności. Amen.
 
Dzień 8 (23 grudnia)
Uwielbiajmy Najświętszą Duszę Dzieciątka Jezus, jaśniejącą niepokalaną czystością i bogactwem wszelkich łask i cnót. Oddaje ona doskonałą cześć i uwielbienie Bogu Ojcu. Poświęćmy Boskiemu Dzieciątku naszą duszę ze wszystkimi jej władzami i prośmy, aby ją oczyścił, ubogacił swymi łaskami i przyozdobił cnotami, byśmy mogli stać się godnym Jego mieszkaniem.
Modlitwa
O Dziecię Jezu, z najgłębszą pokorą wielbimy i błogosławimy Trójcę Przenajświętszą, która w Twej duszy złożyła wszystkie skarby doskonałości i łaski, i zjednoczyła ją ze Słowem Przedwiecznym tak, że stanowi najdoskonalszą jedność z samym Bogiem. Najsłodsze Dziecię Jezu, błagamy, abyś przyjął naszą grzeszną duszę, oczyścił ją i ubogacił nadprzyrodzonymi darami. Niech jej władze, odnowione Twą łaską, napełnią się Twoim życiem, abyśmy mogli wołać z Apostołem: „Żyję już nie ja, ale żyje we mnie Chrystus”. O Jezu, Życie nasze na ziemi, stań się naszym życiem wiekuistym w niebie. Amen.

Dzień 9 (24 grudnia)
Trójca Święta dała Dzieciątku Jezus najwyższą królewską władzę, lecz Ono chce królować nad nami swoją niewinnością, pokorą, cichością i miłością. W ten sposób ogłasza wszelkiemu stworzeniu najwyższą wolę Ojca. Przygotujmy się na przyjęcie naszego Króla. Poddajmy się Jego panowaniu i starajmy się we wszystkim spełniać Jego wolę, aby Dziecię Jezus mogło uczynić z nas czystą i przyjemną ofiarę Trójcy Przenajświętszej.
Modlitwa
Królu wiecznej chwały, który władasz niebem i ziemią, przyjdź do swego ludu. Chociaż żłóbek jest twoim tronem, stajenka – pałacem, pieluszki – płaszczem królewskim, a dworzanami – pastuszkowie, to jednak w tym uniżeniu wyznajemy, że jesteś naszym Królem. Tobie, nasz Królu, oddajemy serca, dusze i ciała, wszystko, co mamy i mieć możemy. Króluj w naszych sercach pokorą, cichością i miłością. Naucz nas pełnić wolę Ojca, jak Ty ją pełniłeś. Pragniemy służyć Ci wiernie i kochać ze wszystkich sił na ziemi, a w bramie wieczności powitać Ciebie jako naszego Króla i z Tobą wejść do Twego królestwa. Amen.
 

Modlitwa na zakończenie każdego dnia nowenny
O Boże Dziecię, prosimy Cię, spraw, abyśmy coraz doskonalej należeli do Ciebie i służyli Ci coraz lepiej. Chcemy Cię miłować w naszych bliźnich i szerzyć Twoje Królestwo wszędzie, gdziekolwiek się znajdziemy. Amen.

Tekst Nowenny zaczerpnąłem stąd.

Otwórz się niebo

 

Gazety lub czasopisma w naszym kraju, od tuzina lat mniej więcej oferują czytelnikowi, dla jego łatwiejszego związania z sobą, rozmaite gratisowe dodatki, takie jak książki, czy mapy, najczęściej zaś płyty z muzyką i filmami. O tym zjawisku pisałem już rok temu, w tekście Gwiazdka z gwiazdami. Wtedy analizowałem nie tylko konkretny przypadek, ale także ogólny kontekst kulturowy. Dziś więc dam sobie z owym kontekstem spokój i będę pisał wyłącznie o płytach, a zwłaszcza o jednej z nich. Płyty muzyczne dodawane do gazet i czasopism, początkowo były z reguły banalnymi składankami, jednak z czasem zaczęły się wśród nich pojawiać prawdziwe perełki.

Do takich niewątpliwie należy album Otwórz się niebo, zespołu Deus meus, dołączony do Gościa Niedzielnego z siódmego grudnia ubiegłego roku. Dotychczasowa twórczość tego zespołu była nierówna, obok płyt bardzo dobrych, zdarzały się i dużo słabsze. Otwórz się niebo należy do najlepszych. . Duża w tym zasługa Marcina Pospieszalskiego, który jest autorem aranżacyj prawie wszystkich utworów. Na materiał płyty składają się polskie pieśni adwentowe, głównie tradycyjne, tak ludowe jak chorałowe. Repertuar adwentowy jest rzadko podejmowany przez rodzimych twórców, zwłaszcza jeśli porównać rzadkie próby w tym zakresie z setkami nagrań kolędowych i co najmniej dwudziestoma płytami z pieśniami wielkopostnymi. Co prawda już w latach dziewięćdziesiątych ubiegłego stulecia, Antonina Krzysztoń zapowiedziała nagranie serii trzech płyt z pieśniami właśnie tych trzech okresów liturgicznych, ale w zakresie Adwentu, dotychczas swych zapowiedzi nie zrealizowała.

Wróćmy jednak do płyty zespołu Deus Meus. Jak już wspomniałem wyżej jej ważną zaletą są dobre aranżacje. Dla przykładu, utwory chorałowe są wykonywane a capella, a ludowe z akompaniamentem cymbałów i innych stosownych instrumentów, co nadaje tym utworom szczególnej wyrazistości i czyni je najciekawszymi na całej płycie. . Moim zdaniem najlepsze są chorałowe pieśń Hejnał wszyscy zaśpiewajmy i hymn brewiarzowy Boża mądrości, (oparty zresztą na tak zwanych antyfonach O, o których pisałem już w osobnym tekście rok temu i będę jeszcze pisał w przyszłym tygodniu) oraz ludowa pieśń Boże wieczny, zagrana i zaśpiewana w ostro folkowym stylu. Ten ostatni utwór powinien moim zdaniem zostać na czas całego Adwentu powerplayem każdej katolickiej stacji radiowej w naszym kraju. Nieprzyjemnym zgrzytem na płycie jest natomiast modernistyczny utwór Marana tha, nie tylko nie pasujący do pozostałych, ale także nie mieszczący się w katolickiej tradycji adwentowej. Ogólnie jednak płyta jest jak najbardziej godna zarówno polecenia, jak i zapamiętania.

En clara vox redarguit

adwent

Wczoraj był hymn z adwentowych Nieszporów, dzisiaj będzie z Chwalby zwanej takze Laudesami ( łac. Laudes), a w nowym brewiarzu niepoprawnie Jutrznia. Niepoprawnie, bo prawdziwą Jutrznią jest Matutinum, które w nowym brewiarzu zwie sie Godziną Czytań. Ciekawy tekst o tym hymnie jest tutaj. Tekst i przekład podane ponizej pochodza stąd.

1. En clara vox redarguit
Obscura quaeque, personans:
rocul fugentur somnia:
Ab alto Iesus promicat.

(Oto głos donośny wypomina
wszystko, co ciemne, rozbrzmiewając:
daleko niechaj uciekają widziadła senne:
z wysokości przenika blask Jezusa.)

2. Mens iam resurgat,
torpida non amplius iacens humi:
Sidus refulget iam novum,
ut tollat omne noxium.

(Duch niechaj powstanie,
niechaj odurzony nie leży dłużej na ziemi:
gwiazda nowa już świeci,
aby zgładzić wszelkie zło.)

3. En Agnus ad nos mittitur
laxare gratis debitum:
Omnes simul cum lacrimis
precemur indulgentiam.

(Oto Baranek nam przysłany,
by darmo objął winę:
wszyscy wspólnie ze łzami
prośmy o przebaczenie.)

4. Ut, cum secundo fulserit
metuque mundum cinxerit,
non pro reatu puniat,
sed nos pius tunc protegat.

(Aby, gdy powtórnie zabłyśnie
i świat lękiem otoczy,
nie karał nas za winy,
lecz miłościwie nas osłaniał.)

5. Virtus, honor, laus, gloria
Deo Patri cum Filio,
Sancto simul Paraclito,
In saeculorum saecula. Amen.

(Moc, cześć, sława, chwała
Bogu Ojcu z Synem,
z Świętym także Pocieszycielem,
na wieki wieków. Amen.)

Alma Redemptoris Mater

 

Ważnym elementem liturgii katolickiej obrządku zachodniego są Antyfony Maryjne. Śpiewa się je po Nieszporach lub po Mszy. Wybór antyfony zależy od okresu liturgicznego. Od I Niedzieli Adwentu do ofiarowania Pańskiego (2 lutego) śpiewa się antyfonę Alma Redemptoris Mater. Oto jej tekst:


 


 

Alma Redemptoris Mater, quæ pervia cæli

Porta manes, et stella maris, succurre cadenti,

Surgere qui curat, populo: tu quæ genuisti,

Natura mirante, tuum sanctum Genitorem,

Virgo prius ac posterius, Gabrielis ab ore

Sumens illud Ave, peccatorum miserere 


 

Święta Odkupiciela Matko, któraś otwartą nieba bramą pozostała Gwiazdo morza! Wspomóż upadły

lud, gdy powstać usiłuje. Tyś zrodziła ku zdumieniu całej natury

Twojego Świętego Stworzyciela,

Panną będąc przedtem i potem,

Pozdrowiona usty Gabriela,

okaż miłosierdzie grzesznikom.


 

antyfona adwent

Ciekawe tłumaczenie antyfony „Alma Redemtoris Mater”, śpiewanej, jak już pisałem od pierwszej niedzieli Adwentu do Ofiarowania Pańskiego, znalazłem w cytowanej juz książce „Wianek ku czci Najświętszej Maryi Panny z różnych nabożeństw uwity oraz dostateczny, licznemi pieśniami na nowo uzupełniony Śpewnik kościelny na cały rok”.

Inna wersja, za tą stroną:

Alma Redemptoris,
od pierwszéj niedz. Adwentu aż do Gromnic.

Panno Maryo, Matko wsławiona
Pana naszego, bądź pozdrowiona;
Ty przewodniczką jesteś do nieba,
Dokąd nam ludziom dążyć potrzeba.

 
O gwiazdo morska, Panno nad Panny,
By Syn Twój przez Cię był ubłagany,
Gdy na téj ziemi, na téj nizkości
Lud grzeszny wstaje z swych nieprawości.


Za Gabryela Ty zwiastowaniem
Stałaś się Panno godnem mieszkaniem
Syna i Stwórcy dziwnym sposobem,
O Panno święta, bądź nam przed Bogiem:

 
Naszą obroną i pośredniczką,
W czasie utrapień Orędowniczką;
A my zaś Ciebie, Matko litości,
Wychwalać będziem na téj nizkości.

Ave, maris stella

 

 

Jednym z najważniejszych utworów liturgicznych adwentowego czasu jest hymn brewiarzowy na Uroczystość Niepokalanego Poczęcia Najświetszej Maryi Panny:


 

Ave, maris stella,

Dei Mater alma,

Atque semper Virgo

Felix coeli porta.


 

Sumens illud Ave

Gabriélis ore,

Funda nos in pace,

Mutans Hevae nomen.


 

Solve vincla reis,

Profer lumen caecis,

Mala nostra pelle,

Bona cuncta posce,


 

Monstra te esse Matrem,

Sumat per te preces,

Qui pro nobis natus,

Tulit esse tuus,


 

Virgo singuláris,

Inter omnes mitis,

Nos culpis solútos,

Mites fac et castos.


 

Vitam praesta puram

Iter para tutum,

Ut vidéntes Jesum,

Semper collaetémur.


 

Sit laus Deo Patri,

Summo Christo decus

Spiritui Sancto,

Tribus honor unus. Amen.


 

Witaj Gwiazdo morza

Wielka Matko Boga

Panno zawsze czysta

Bramo niebios błoga


 

Ty, coś Gabriela

Słowem przywitana

Utwierdź nas w pokoju

Odmień Ewy miano


 

Winnych wyzwól z więzów

Ślepym przywróć blaski

Oddal nasze nędze

Uproś wszelkie łaski


 

Okaż, żeś jest Matką

Wzrusz modłami swymi

Tego, co Twym Synem

Zechciał być na ziemi


 

O, Dziewico sławna

I pokory wzorze

Wyzwolonym z winy

Daj nam żyć w pokorze


 

Daj wieść życie czyste

Drogę ściel bezpieczną

Widzieć daj Jezusa

Mieć w Nim radość wieczną


 

Bogu Ojcu chwała

Chrystusowi pienie

Obu z Duchem Świętym

Jedno uwielbienie. Amen.


 

I jak zwykle kilka nagrań z gloria.tv i yotube:


 

Ave, maris stella Edwarda Griega w wykonaniu chóru kolegium Św. Jana z Cambridge

Ave, maris stella Wilhelma Dufaya w wykonaniu Pomerium

Ave, maris stella Jana Leona Hasslera w wykonaniu chóru Kolegium Królewskiego z Cambridge

Ave, maris stella Klaudiusza Monteverdiego, wykonawca nieznany

Ave maris stella Jana Dunstable’a (1370-1435) w wykonaniu Nashville Early Music Ensemble

Na filmach osadzonych w tekście przestawiam hymn Ave maris stella w tradycji chorału korsykańskiego. Dlaczego to dla mnie ważne? Chorał gregorianski często przybierał formy ludowe. W niektórych rejonach Europy, zwłaszcza na Sardynii i Korsyce jest on w tej postaci żywy do dziś. Zetknąłem się z tą formą śpiewu na festiwalu w Jarosławiu w 2000 roku i zachwyciłem się, a zachwyt ten trwa do dziś. A jako, że jest to hymn brewiarzowy między innymi dzisiejszego swięta, dziś własnie jest dobry moment na publikację tego wpisu.

A na koniec w formie uzupełnienia po latach, moja próba przekładu:

Witaj Gwiazdo Morza

Karmicielko Boża

Dziewico wieczysta

Bramo Niebios szczęsna

Ty coś Gabriela

Usty przywitaną

Utwierdź nas w pokoju

Mieniąc Ewy miano

Zerwij pęta winnym

Ześlij światło ślepym

Naszej skórze nędznej

Uproś dobra wszelkie

Ukaż, żeś jest matką

Przez Cię przyjmie modły

Ten, co dla zrodzon

Zgodziwszy się być Twoim

Dziewico Jedyna

Pośród wszystkich cichych

Zdejm z naS naszą winę

Czystość daj i ciszę

Daj nam życie czyste

Drogę uczyń pewną

Byśmy widząc Chrysta

Trwali przy nim wiecznie

Chwała Bogu Ojcu,

Chrystusowi sława,

Duchowi Świętemu,

W Trójcy cześć jednaka.